Organizatorzy Konkursu im. Mariana Michalika, adresowanego do młodego pokolenia twórców, Po raz pierwszy Konkurs im. Mariana Michalika na Obraz dla Młodych Malarzy ogłoszony został w 2001 roku. Autorem idei konkursu i jego koordynatorem był Piotr Głowacki – ówczesny kurator wystaw w Miejskiej Galerii Sztuki w Częstochowie. Od czwartej edycji konkurs poprowadzi Barbara Szyc, kierownik Działu Realizacji Wystaw.
Konkurs im. Mariana Michalika jest jednym z ważnych wydarzeń kierowanych do młodego pokolenia twórców. Jedynym z tych, które stawiają za każdym razem to samo pytanie: Jaka jest młoda polska sztuka?
W tym przypadku – szczególnie jedna z jej dziedzin, tj. malarstwo. Jest jednak coś, co wyróżnia Konkurs im. Mariana Michalika od innych, prestiżowych przeglądów sztuki młodych. Tamte, znane w świecie polskiej sztuki, konkursy i przeglądy (legnicki, bielski, słupski czy wrocławski) z założenia odnotowują i oceniają poszerzanie się granic sztuki, nowe formy wypowiedzi, przemiany, nowe technologie. Tymczasem Konkurs nie dąży do ciągłego zmagania się z definicją malarstwa, ale promuje je jako dziedzinę tradycyjną, z utrwaloną w historii sztuki pozycją, dziedzinę będącą najlepszym punktem odniesienia w ocenie talentu i rzemiosła młodych twórców. Przy czym nie chodzi o postrzeganie malarstwa jako dziedziny nadrzędnej, ale z pewnością nieustająco wartej uwagi.
Pierwotna, dość skomplikowana nazwa Ogólnopolski Konkurs na Obraz dla Młodych Malarzy (zmieniona później na Konkurs dla Młodych Artystów) była pełnym wyłożeniem założeń konkursu oraz intencji organizatorów. Obecne w tytule słowo „Obraz” już w pierwszej chwili wyklucza jakiekolwiek inne, eksperymentalne podejście do zagadnienia – nie szukamy odkrywczych przykładów malarstwa „bez ram”, lecz siły wyrazu poszukujemy w tradycji i w rzemiośle. Czy to złe i zachowawcze podejście? Rzecz do dyskusji, albo raczej do obrony swoich racji. Bo czy może być zachowawcze docenianie warsztatu, precyzji wykonania prac, techniki, słowem – wszystkich tych kategorii, które stanowią podstawę dobrego artystycznego wykształcenia i dowodzą prawdziwych umiejętności? Właściwe tu będzie powołanie się na patrona konkursu, Mariana Michalika, twórcę znanego przede wszystkim z martwych natur, w których z misterną precyzją przedstawiał przedmioty codziennego użytku, rekwizyty zestawione w niezwykłe, tajemnicze konstrukcje – światy. Jego mistrzostwo formy, indywidualny styl wynikały przede wszystkim z talentu, ale też w znacznej mierze z wielkiej pracowitości i wytrwałości w dążeniu do samodoskonalenia. Ale nie da się zaprzeczyć, że jest w tej twórczości znacznie więcej, niż tylko doprowadzony do perfekcji warsztat – siła wyrazu, intelekt, metafora. I właśnie te wartości – warsztatowe i intelektualne – chcemy w młodych twórcach zaszczepić.
Wskazanie patrona konkursu jest w pewnym sensie odwołaniem się do stałej relacji, niezbędnej w edukacji młodych malarzy – mistrza i jego uczniów. Marian Michalik był skromnym, lubianym w środowisku człowiekiem, interesował się twórczością młodszych kolegów, wspierał ich i dzielił się wiedzą malarską. Jako partner, nie jako mentor – ten rodzaj relacji chcieliśmy zachować w zasadach konkursu. Czego spodziewamy się po pracach konkursowych? Z pewnością nie naśladowania stylu Michalika, ani nawet inspirowania się nim, lecz świadomego budowania autorskiego języka wypowiedzi artystycznej. Wyrazistości rzeczy właśnie.
Poniżej – link do bieżącej edycji konkursu oraz materiały archiwalne.
